فصلنامه شماره 58

سال شانزدهم/ پیاپی 75 / بهار 1396

چالش ها و راهکارهای مدیریت فضای مجازی

سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری در دبیرخانه مجلس خبرگان قم

اشاره

آنچه پیش رو دارید، سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری است که در تاریخ سی ام دی ماه سال 1395، در دبیرخانه مجلس خبرگان قم بیان نموده اند. در این جلسه که اعضای کارگروه فرهنگی کمیسیون سیاسی مجلس خبرگان رهبری نیز حضور داشتند، آقای دکتر شهریاری ضمن تبیین اهمیت مسئله مدیریت فضای مجازی و نگرش های متضادّ موجود در این باره، به آشفتگی های سیاست گذاری در این حوزه اشاره کردند و راه حل های پنج گانه ای را نیز برای بهبود وضعیت فضای مجازی در کشور پیشنهاد دادند. آنچه در ادامه می آید، بررسی چالش ها و راهکارهای مدیریت فضای مجازی است که امیدواریم مورد توجه مسئولان امر قرار گیرد.

اشاره

پایگاه جامع الأحادیث، تنها پایگاه جامع متون حدیثی شیعه است که در آن، امکانات پژوهشی مختلفی فراهم آمده است. این پایگاه، چشم انداز مناسبی را برای عرضه قابلیت ها و امکانات پیش روی خود قرار داده است. در این نوشته، گزارشی از مهم ترین فعالیت های صورت گرفته یا در دست انجام برای بهبود کیفی و کمّی این پایگاه ارائه می شود.

  • نویسنده: مجتبی علی اکبریان* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

اشاره

پژوهش گری رقمی، حوزه ای از فعالیت ها در تعامل رایانه یا فناوری های رقمی و موضوعات علوم اسلامی است. پژوهش گری رقمی را می توان به مثابه شیوه ای نوین از انجام تحقیقات دانست که دربردارنده پژوهش، آموزش و نشر رایانه ای است. در این حوزه مطالعاتی، ابزارها و شیوه های رقمی به جای ابزارهای چاپی، برای مطالعه علوم اسلامی به کار گرفته می شود. استفاده از مدارک، شیوه های پژوهش، نشر و نگهداری رقمی برای دستیابی به اهداف پژوهش و روابط میان محققان از طریق فضای مجازی و تلاش برای ایجاد رسانه رقمیِ اجتماعی، از مزایای پژوهش گری رقمی است.

این مقاله، به بررسی چگونگی بهره مندی رشته های علوم اسلامی مانند: علوم قرآن، حدیث، فقه و اصول، کلام و سیره و تاریخ از ابزارهای رایانشی، مانند: ابرمتن، ابررسانه، مصورسازی دادگان، بازیابی اطلاعات، پردازش داده، آمار، متن کاوی و نقشه برداری رقمی، ابزارهای شبکه های اجتماعی و تعاملی، و نیز نشر رقمی برای انجام پژوهش ها و نیز تعامل میان متخصصان علوم اسلامی خواهد پرداخت.

  • نویسنده: مصطفی علیمرادی* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

اشاره

بررسی نقش هنر در تبلیغ دین، در حقیقت، شناخت قابلیت های هنر و چگونگی به کارگیری آنها در تبلیغ دین می باشد. آنچه در این گفتار مدّ نظر است، صرف تعریف لغوی و اصطلاحی موضوع نمی باشد؛ چرا که مقالات بسیاری در این مقوله نوشته شده و نیازی به تکرار آنها نیست؛ بلکه بیشتر جنبه کاربردی موضوع، با مثال های واقعی و پیشنهادهای عملی، مورد توجه نگارنده است. هدف از این نوشتار، اوّلاً ترغیب مراکز علمی، فرهنگی و طلاب علوم دینی برای استفاده از این ابزار، و ثانیاً هشداری برای موحدان، به جهت استفاده گسترده ملحدان از این ابزار برای گمراه کردن اهل ایمان است که باید چاره اندیشی شود. پیش از پرداختن به اصل موضوع، ابتداء به اختصار به بررسی هنر و تبلیغ در جامعه دینی می پردازیم.

  • نویسنده: سید احمد موسوی تبار*؛ این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

اشاره

ویکی ها، نوعی از وب سایت ها هستند که کاربران در تولید و ویرایش مطالب آنها نقش اساسی دارند. در ویکی ها، کاربران فراتر از مصرف کنندگان محتوا، به تولیدکنندگان آن نیز تبدیل شده اند. در این میان، ویکی نور، دانشنامه ای تخصصی است که در فاز اوّل، به موضوع کتاب شناسی و زندگی نامه پدیدآورندگان کتاب ها پرداخته است. این پایگاه، توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی و با هدف برقراری ارتباط دوسویه با کاربران راه اندازی شده است. این مقاله، به معرفی اجمالی این پایگاه و خدمات آن می پردازد.

  • نویسنده: حسن باقی زاده* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

اشاره

«علم رجال» که عهده دار بررسی درستی روایات اسلامی است، از دانش های پایه به شمار می رود و علومی همچون فقه و حدیث، بر آن مبتنی است. بدیهی است، استخراج معارف و احکام گران قدر اسلام از منابع اوّلیه، نقش بسزایی در فهم و توسعه علوم و معارف حقّه اسلامی دارد و علم رجال در این باره، بسیار مؤثر و کارگشاست.

در این نوشتار، به جهت اهمیت علم رجال در میان علوم اسلامی، بر آن شدیم نرم افزار «رجال شیعه» را که تولید مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در سال جاری است، معرفی نماییم. برای این منظور، از محتوای خود این لوح فشرده کمک گرفتیم و از بخش «درباره برنامه» مطالبی چند را جهت بازشناسی محتوا و امکانات این کتابخانه الکترونیکی استخراج کرده، با ویرایش و اضافات جدید ارائه نمودیم که امید است مورد استفاده علاقه مندان به این مباحث قرار گیرد.

  • نویسنده: علی نعیم الدین خانی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

اشاره

امروزه در جهان فناوری اطلاعات، بسیار مهم و ضروری است که نرم افزارها با بیشترین دقت و کمترین هزینه برای شرکت ها و مشتریان تولید گردند. از این رو، دقت برای محبوبیتِ افزون تر نرم افزار و برآورد حداکثر نیازهای کاربران و کمترین هزینه برای تولید و رفع باگ و ایجاد و ارتقای قابلیت ها، مورد توجه و اهتمام تولیدکنندگان می باشد. هدف از نوشتن این مقاله، پرداختن به این موضوع است که در زمان حاضر باید نرم افزارهایی با قابلیت های استاندارد و به روز تولید شوند تا نیاز کاربران را به بهترین شکل ممکن پاسخگو باشند.

  • نویسنده: حمید مهاجرینی* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

مقدمه

استفاده از رایانه در امور مختلف، باعث شده تا داده های بسیاری با سرعت های زیاد در پایگاه داده ها انباشته و ذخیره شوند. پردازش این داده های حجیم، خارج از توان انسان است. تلاش های فراوانی تاکنون انجام شده است تا نرم افزارها و سخت افزارها توسعه پیدا کنند و تولید، ذخیره و انتقال داده ها انجام گردد؛ اما تجزیه و تحلیل این حجم از داده ها توسط رایانه ها، بعد از ذخیره و پردازش، تاکنون انجام نشده است. داده ها در عصر حاضر، قلب تپنده هر سازمان را تشکیل می دهند و هر روز به میزان داده ها در سیستم های اطلاعاتی افزوده می شود. در واقع، سازمان ها در اطلاعات غرق شده اند؛ درحالی که تشنه دانش هستند. این امر، نشانگر آن است که سازمان ها نتوانسته اند از دانش درون داده ها به نحو مناسب استفاده نمایند. در درون حجم عظیمی از داده ها، الگوها و روابط بسیاری میان پارامترهای مختلف به صورت پنهان باقی می ماند که برای برنامه ریزی های استراتژیک و طولانی مدت می تواند حیاتی باشد. بنابراین، نیاز به ابزاری است تا داده ها را به گونه ای پردازش کند تا دانش حاصل از آن را در اختیار تصمیم گیران سازمان قرار دهد. یکی از راهکارهایی که امروزه در این زمینه ایجاد و در حال گسترش است، داده کاوی(1) است. داده کاوی، فرآیند کشف دانش پنهان درون داده هاست که با توصیف، تشریح، پیش بینی و کنترل پدیده های گوناگون پیرامونی، دارای کاربرد بسیار وسیعی در حوزه های مختلف است؛ به گونه ای که مرز و محدودیتی برای کاربرد آن در نظر گرفته نشده و زمینه های کاربردی آن را از ذرات کف اقیانوس تا اعماق فضاء می دانند (شهرابی، 1386).

  • نویسنده: خدیجه مرادی* این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نرم افزار «دوره علوم و معارف اسلام ـ نسخه ۴» تولید شد

چهارمین نسخه از نرم افزار ارزشمند «دوره علوم و معارف اسلام» که مشتمل بر آثار علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رحمه الله) می باشد، با همکاری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) و مؤسسه ترجمه و نشر دوره علوم و معارف اسلام، تولید شد و در دسترس جامعه علمی کشور قرار گرفت.

متن ۱۰۸ جلد از کتاب های دوره علوم و معارف اسلام، مشتمل بر موضوعات: قرآن، فقه، اصول فقه شیعه، عقاید، عرفان، تاریخ، معارف اسلامی، نقد و تفسیر، ولایت فقیه، علماء و مجتهدان، سرگذشت نامه، اسلام و دولت، جمعیت، قانون اساسی و گاه شماری اسلامی، محتوای علمی این نرم افزار را تشکیل می دهند.

شما اينجا هستيد:خانه آرشیو فصلنامه شماره 58