فصلنامه شماره 02

سال دوم / پیاپی 19 / اردیبهشت 1382

دومین شماره ره آورد نور را در زمانی تقدیم شما می کنیم که از سویی زمین در اعتدال ربیعی از نفَس باد صبا جان گرفته و روح حیات و بیداری در کالبد نباتات جاری گشته است و از سوی دیگر، چرخه زمان در این گنبد دوّار بر ماه غمبار صفر المظفر ره می سپارد. از این رو، در این شماره به معرفی نرم افزاری پرداخته ایم که هم جان آدمی را در سایه سار ادعیه و زیارات صفایی روحانی می بخشد، و هم آیینه قلب انسان را در رثای تشنه کامان محرم و اندوه زدگان صفر جلاء می دهد.

  • نویسنده: سردبیر - محمد مهدی نمازی

برای آن که بدانیم چرا «کتابخانه نور» (Noor Library)، به این نام خوانده شد، باید به سال 1375 باز گردیم. مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی که از سال 1368 آغاز به کار کرده بود، مجموعه ای عظیم از اطلاعات کتاب های ارزشمند را در طیف های مختلف علوم اسلامی اعم از حدیث، تفسیر، کتاب شناسی، رجال، تاریخ، فلسفه و غیره گردآوری نمود.

مقصود از گردآوری، ورود اطلاعات این کتاب ها در رایانه و تهیه فایل های متنِ رایانه ای از این کتاب ها بود. مقدار زیادی از این کتب در مجموعه معجم های الفاظ نور، یا معجم های موضوعی و رجالی در قالب لوح های فشرده متعدد عرضه شده بود. امّا برخی از عناوین و کتاب ها مانند «الذریعة» اثر شیخ آقا بزرگ تهرانی، مجموعه ای از کتب اصول، و یا «اعیان الشیعة» سید محسن امین عاملی، و یا «فتوحات مکیة» تألیف ابن عربی، تا آن زمان در شمار نرم افزارهای مرکز گنجانده نشده بود. از طرف دیگر، برای آن که کار موضوعی عمیق در مورد آنها انجام شود و پروژه ها به ثمر بنشیند، به مدت زمان طولانی و صرف هزینه سنگین و نیروی انسانی متخصص نیاز داشتیم. با این همه، حتی یک معجم لفظی ساده رایانه ای از این کتاب های مرجع برای بسیاری از اهل فن بسیار مفید بود.

  • نویسنده: مهندس مینایی

اشاره

دعا، نقطه اوج کمال و رها شدن انسان از تعلقات دنیای مادی است. دعا، حلقه اتصال برکه وجود آدمی به دریای بیکران رحمت و محبت ربوبی است. چنانکه ترنم قدسی ادعیه، آرام بخش جان دلدادگان حریم الهی شده و نور هدایت را بر قلوب دوستداران اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام تابانده است.

همزمان با فرا رسیدن ایام الله شریفِ محرم و صفر که به بیان امام راحل قدس سره پیوسته مایه حیات و جاودانگی اسلام در طول تاریخ بوده است، بر آن شدیم تا با تبیین محتوا و قابلیت های ارزشمند نرم افزار «نورالجنان» جامعه اسلامی را بهره مند از نسیم بهشتی و حقایق کمال پرور ادعیه سازیم و با ارائه امکانات نخستین نیایش نامه چند رسانه ای جهان اسلام، در راستای تحکیم پایه های اخلاقی و معنوی و ترویج معارف حقه معصومین علیهم السلام گامی هر چند کوچک برداریم.

  • نویسنده: علی نعیم الدین خانی

دائرة المعارف قرآن در اینترنت

نگاهی به بخش قرآن پایگاه اینترنتی حوزه نت

از نخستین لحظاتی که مسلمانان دنیا، راهی برای حضور در شاهراه بزرگ اطلاعاتی یافتند، ارائه نسخه های الکترونیکی از قرآن بسرعت از یک آرزو به واقعیتی گسترده تبدیل شد. سایت های اسلامی با همه تنوع ها و تفاوت هایی که در اهداف و محتوای خود دارند، همگی در یک چیز مشترکند و آن «بخش قرآن» است.

پایگاه اینترنتی حوزه نت که وابسته به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی است، از نخستین سایت های اسلامی فارسی زبان می باشد که در این طریق گام برداشته است. بخش قرآنِ این پایگاه، از محتوایی غنی و متنوع برخوردار است که نشان از جامعنگری طراحان آن دارد. با نگاهی اجمالی به عناوین و سرفصل های گزینش شده آشکار می شود که بخش قرآنِ سایت از پشتیبانی پژوهشی مناسبی برخوردار بوده و برای سامان بخشی اطلاعات آن، مطالعات گسترده ای صورت پذیرفته است.

  • نویسنده: محمد خامه گر

بازی های کامپیوتری کودکان، در برزخ جذابیّت و محتوا

گفت و گو با حجة الاسلام محمد حسن راستگو

اشاره

گوهر پاک و فطرت آسمانی کودک و نوجوان، بدون پرداختن و پروراندن سالم، در معرض تباهی است. چنانکه انبوه بازی های کامپیوتری خارجی با محتوایی نامطلوب، و بازی های داخلی با کیفیتی ضعیف، بازار را پر کرده است و با القائی روان شناختی، مستقیم و غیر مستقیم، دل پاک او را تهدید می کند. شناخت کارشناسانه ساختار و چگونگی تأثیر گذاری این بازی های نوین کودکانه ما را در بهره وری صحیح از آنها یاری می رساند. از این رو، برآن شدیم تا مصاحبه ای با مسؤول مرکز تربیت مربی کودکان و نوجوانان دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، حجّة الاسلام محمد حسن راستگو، درباره بازی های کامپیوتری و بایدها و نبایدهای آن داشته باشیم تا با انعکاس نظرات کارشناسانه ایشان گامی در راستای بهبود کمی و کیفی این صنعت برداریم.

عباراتی مانند: آموزش الکترونیک(1)، آموزش از راه دور، آموزش مَجازی و دانشگاه مَجازی در سال های اخیر رواج بسیاری یافته است. اگر چه در حال حاضر در کشورهای جهان و از جمله در ایران، مدارک دانشگاهی فقط با شرکت در جلسات درس اعطاء می شود، امّا با شروع فنّاوری های جدید ارتباطات و رشد و گسترش آن، مفهوم آموزش الکترونیکی به عنوان روشی برای تحصیل در کنار و یا در برابر سیستم سنّتی و کلاسیک، در حال مطرح شدن است.

از این رو، با توجه به گسترش بهره مندی از رایانه و اینترنت در جامعه، خاصّه در حوزه های علوم دینی، و نیز مزایای استفاده از روش های نوین برای آموزش علاقه مندان علوم و معارف اسلامی که حضور در کلاس های سنّتی حوزه های علمیه برایشان میسر نمی باشد، بر آن شدیم تا مفاهیمی را که در بالا بدان اشاره شد، توضیح دهیم و به پیشینه آموزش از راه دور و انواع آن، مزایا و معایب، دورنما و چالش هایی که روبروی این نوع آموزش یا دانشگاه مجازی قرار دارد، بپردازیم و افزون بر این، به آموزش علوم اسلامی در بسترهای الکترونیکی نیز به صورت مختصر اشاره کنیم.

  • نویسنده: محسن جعفری

نرم افزار دانشنامه علوی، زمینه ساز پژوهش های گسترده در معارف نهج البلاغه

گفت و گو با حجة الاسلام سید جواد مظلومی معاون تحقیقات مرکز نور

به دنبال ارائه نرم افزار پیشرفته «دانشنامه علوی»، در راستای استفاده مطلوب و گسترده محققان و علاقه مندان از این نرم افزارِ چند رسانه ای، حجة الاسلام سید جواد مظلومی، معاون تحقیقات مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی و همچنین مجری تولید این برنامه ارزشمند در گفت و گویی با خبرنگار ما ویژگی ها، قابلیت ها و جزئیات این لوح فشرده را تشریح کردند.

حجة الاسلام سید جواد مظلومی با یادآوری این نکته که مرکز تحقیقات با تهیه نرم افزار شرح ابن ابی الحدید، نخستین گام را در جهت نرم افزاری کردن نهج البلاغه برداشت، درباره اقدامات اوّلیه تهیه سی دی نهج البلاغه گفت:

پایگاه های شیعی در اینترنت

نام کتاب: پایگاه های شیعی در اینترنت
تهیه و تنظیم: پایگاه اطلاع رسانی Shiasearch
نوبت چاپ: اوّل
تیراژ: 1000 نسخه
تعداد صفحات: 483 صفحه
بهاء: 25000 ریال
ناشر: انتشارات دلیل ما (قم)

شما اينجا هستيد:خانه آرشیو فصلنامه شماره 02