اشاره

آبان‌ماه سال ۱۴۰۴ش، شاهد رونمایی یکی دیگر از محصولات نوآورانه در حوزه علوم اسلامی بودیم. چت‌بات «گفت‌وگو با تفاسیر» به‌عنوان یک دستیار هوشمند در «پایگاه جامع قرآن» راه‌اندازی شد و در اختیار پژوهشگران قرآن و تفسیر قرار گرفت. در این مقاله، با بررسی این محصول که نتیجه همکاری گروهی از متخصّصان علوم دینی، مهندسان هوش مصنوعی و طراحان تجربه کاربری است، به کارکردها، چالش‌های فنّی و علمی و راهکارهای بهبود تعامل کاربران با این ابزار پرداخته می‌شود. این نوشتار با هدف ترویج آگاهی از: ویژگی‌ها، امکانات و محدودیت‌های این سامانه نگاشته شده است.

اشاره

«سامانه هوشمند گفت‌وگو با تفاسیر قرآن»، به عنوان نخستین چت‌بات تفسیری جهان اسلام، طیّ مراسمی با حضور آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی از مراجع معظم تقلید، در روز چهارشنبه ۲۱ آبان‌ماه ۱۴۰۴، رونمایی شد. این سامانه که به همّت مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های پیشرفته هوش مصنوعی طراحی شده، از طریق نشانی Chattotafsir.inoor.ir در دسترس بوده و امکان جست‌وجو، پرسش و گفت‌وگوی علمی با منابع معتبر تفسیری را برای پژوهشگران، طلّاب و علاقه‌مندان معارف قرآنی، فراهم می‌کند.

آیت‌الله مکارم شیرازی در این مراسم، با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از فنّاوری‌های نو برای ترویج معارف قرآنی، تولید این سامانه را گامی ارزشمند در جهت پاسخ‌گویی دقیق و علمی به نیازهای تفسیری جامعه دانست. وی ضمن قدردانی از پژوهشگران و متخصّصان مرکز نور، استفاده صحیح و هدایت‌شده از ابزارهای هوش مصنوعی را امری ضروری برشمرد و خواستار توسعه و تکمیل مستمرّ این سامانه در راستای خدمت به فهم بهتر قرآن کریم شد.

شایان ذکر است که در این جلسه، جمعی از اساتید برجسته حوزه علوم قرآن و تفسیر، از جمله حجج‌اسلام آقایان: دکتر محمدعلی رضایی اصفهانی، دکتر حمید ملکی، دکتر مهدی رستم‌نژاد، دکتر محمد فاکر میبدی و دکتر سید رضا مؤدب نیز حضور داشتند. در ادامه، گزارش مشروح این مراسم ارائه شده است.