گزارش مراسم رونمایی نسخه جدید نرم افزارهای کتابخانه حکمت اسلامی، تاریخ ایران اسلامی و دانشنامه اخلاق اسلامی

    در سی و دومین نمایشگاه سراسری کتاب تهران 8 اردیبهشت ماه 1398

پنج شنبه, 30 خرداد 1398 ساعت 10:13
    نویسنده: تهیه و تنظیم: علی نعیم الدین خانی

در سی و دومین نمایشگاه سراسری کتاب تهران امسال، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی به عرضه محصولات نرمافزاری خویش در حوزه علوم و معارف اسلامی پرداخت و از سه نرمافزار جدید به نامهای: کتابخانه حکمت اسلامی ـ نسخه 2، دانشنامه اخلاق اسلامی و تاریخ ایران اسلامی ـ نسخه 2، رونمایی کرد. در ابتدای این مراسم، ابتدا رئیس محترم مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، دکتر حمید شهریاری، نکات مهمی را درباره تحولات نوین در حوزه فضای مجازی بیان نمود که در این گزارش، تقدیم خوانندگان عزیز میشود.

دکتر حمید شهریاری در آغاز سخنان خویش، به پیشینه فضای مجازی اشاره کرد و اظهار داشت: «تاکنون شاهد دو سونامی یا انقلاب در فضای مجازی بودهایم؛ یکی سونامی اطلاعات و دیگری سونامی ارتباطات. سونامی اطلاعات، ناشی از انباشتگی میلیاردها متن، صوت و تصویر و سایر اشکال محتوا بوده است که نمونه اعلای آن، ویکی پدیاست. حجم گسترده اطلاعات، از طریق اینترنت در اختیار قرار گرفته است و نیاز به کتاب فیزیکی، بسیار کاهش پیدا کرده است؛ این، حاصل آن سونامی اطلاعات است.»

وی در ادامه گفت: «در انقلاب دوم، سونامی ارتباطات اتفاق افتاد؛ یعنی این حجم گسترده از اطلاعات، به وسیله اتصال بیش از سهونیم میلیارد انسان به همدیگر، در دسترس انسانهای سراسر جهان قرار گرفته است. این اشتراک، حاصل سونامی ارتباطات بود؛ یعنی انسانها را در معرض و در دسترس یکدیگر قرار داد.»

دکتر شهریاری در توضیح سونامی سوم عصر حاضر گفت: «ما از دو سونامی یا انقلاب اطلاعات و ارتباطات عبور کردیم. امروز که خدمت شما هستیم، باید بگویم سونامی سومی در فضای مجازی وارد شده است که از آن به عنوان سونامی بلاکچین (block chain) یاد میشود. گرچه هنوز فقط خبر این سونامی به گوش میرسد و تنها گوشه کوچکی از مصادیق آن تحقق پیدا کرده، ولی پیشبینی صاحبنظران این است که بهمن سنگین این سونامی، ظرف ده سال آینده بر روی اجتماع گستردهای از انسانها و کشورها فرو خواهد ریخت و محتواهای دیجیتالی را دچار تحول خواهد کرد. یکی از این محتواها، پول دیجیتالی یا مجازی است.»

شهریاری در بیان تاریخچه پولهای مجازی گفت: «این بحث را شخصی به نام "ساتوشی ناکاموتو" ژاپنی با ابداع چیزی به نام بیتکوین (bitcoin) که نوعی رمز ـ ارز یا پول مجازی یا دیجیتالی محسوب میشود، کلید زده است. مهمترین ویژگی رمز ـ ارزها یا پولهای دیجیتالی، این است که مبتنی بر دولت نیست و هیچ نوع حاکمیتی در آن دخالت ندارد. امروزه خدمات گسترده و کالاهای گستردهای توسط بیتکوین در شبکههای اینترنتی مبادله میشود. در واقع، رمز ـ ارزها روی بستر بلاکچین به وجود میآیند.»

ایشان ضمن اشاره به آسیبها و خطرات این پدیده اظهار داشت: «اتفاقی که در سونامی جدید خواهد افتاد، این است که میتواند نهادهای حاکمیتی را به زلزله درآورد. اگر یک نهاد یا یک شخص بتواند یک رمز ـ ارز یا پول دیجیتالی تولید کند، توانسته است بدون اینکه کشور یا حاکمیت تأسیس نماید، پول تولید کند و در واقع، بدون اینکه بانک مرکزی داشته باشد، پول تأسیس نماید؛ این مطلب، یعنی بهزودی بانکهای مرکزی نقش حاکمیتی خود را از دست رفته خواهند دید. بنابراین، نهادهای مالی و یا حاکمیتی، رو به سوی حذف شدن میروند؛ یعنی لازم نیست برای تولید پول، اجازه حاکمیت باشد؛ بلکه شما میتوانید با بیتکوین، رمز ـ ارز تولید کنید.»

شهریاری ضمن اشاره به ویژگیها و مصادیق بلاکچین اشاره نمود: «به واسطه فناوری block chain یا زنجیره همتایان، اطمینان به معامله یا مبادله بدون حضور ثالث بر بستر فناوری ایجاد میشود؛ یعنی فناوری کاری انجام میدهد که دو نفر که همدیگر را نمیشناسند، مطمئن بشوند که میتوانند این انتقال و تبادل را شکل بدهند.

ایجاد اعتماد متقابل و تضمین تعاملات حتی می تواند در جریان عقود شرعی و پیمانهای مذهبی نیز سرایت کند؛ یعنی هر شخصی با دیگری بخواهد تعاملی را شکل بدهد و دیگر نیاز به ثبت و ضبط حکومتی ندارند.»

رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی به بیان ویژگیهای فناوری بلاکچین پرداخت و اظهار داشت:

«ویژگی اوّل این فناوری، آن است که در فضای مجازی بستری فراهم میکند و همگان به یکدیگر اعتماد کنند. خصوصیت دوم، این است که حریم خصوصی حفظ میشود؛ یعنی بلاکچین این امکان را برای شما فراهم میکند که در گمنامی کامل باقی بمانید.»

ایشان در توضیح ویژگی سوم این فناوری ادامه داد: «در سونامی block chain ، اعتمادها در یک زنجیره گرهخورده به هم تولید میشود؛ یعنی اولینبار یکسری ارتباطات کوچک جمع و ثبت میشود، بعد از این ارتباطات کوچکی که اتفاق میافتد، بهتدریج اعتمادها گسترده میشود و شما با یک زنجیره سروکار دارید که اینها به نحو زنجیره تودرتو به همدیگر اعتماد کردهاند و فناوری اجازه نمیدهد کسی این زنجیره را بشکند یا جعل کند؛ چون اطلاعات هرکس، به طور شخصی و مجزا تولید و رمزگذاری شده است.»

وی به توضیح آثار و پیامدهای بلاکچین پرداخت و خاطرنشان کرد: «با شیوع فناوری بلاکچین، دیگر نیاز به نهادهای واسط در حاکمیت نخواهد بود؛ برای مثال، ویزا و مسترکارت، کاربر نهایی را که یک همتاست و یا بانک یا یک نهاد است، به هم وصل میکند. در سایه بلاکچین، ما نیازی به این واسطهها نداریم؛ اصلاً به خود بانک نیاز نداریم؛ چه برسد به ویزا. به طور کلی، نیازمند به عامل سوم نیستیم و طبیعتاً حاکمیتها تقلیل خواهند رفت. این، همان سونامی است که دارد اتفاق میافتد.

وقتی سازمانهای حکومتی، نقش خود را یا از دست بدهند یا نقش آنها بسیار کمرنگ شود، به معنای این است که نقش حاکمیت در کلان، تضعیف شده است و همتایان بدون اینکه همدیگر را بشناسند در بستر block chain به یکدیگر اعتماد میکنند و کارهای خود را انجام میدهند. اصلاً وقتی به هم اعتماد کردهایم، دیگر آنجا جرم و فساد کاهش پیدا میکند؛ دیگر کسی نمیتواند چیزی را جعل کند که بعد بخواهد سروکارش به دادگاه و محکمه کشیده شود. این زنجیره، فسادگریز است.»

دکتر شهریاری در ادامه سخنان خود افزود: «برخی از چالشهای ظهور بلاکچین، عبارت است از: بهرهبرداری فعالان اقتصادی خطرناک و غیر قانونی، بهرهبرداری تروریستی، مصرف زیاد انرژی برای تولید بلوکها، جایگزینی عاملان هوشمند و ماشینی به جای عاملان انسانی و پدید آمدن چالشهای حاکمیتی.»

ایشان به فرصتهای بروز فناوری بلاکچین اشاره کرد و گفت: «با این همه، فرصتهایی هم برای ما و برای بعضی دیگر مثل ما پیش میآید. ما میتوانیم تحریمها را دور بزنیم، به طور قاطعتری با فساد مبارزه کنیم و اصلاً نگذاریم فسادی اتفاق بیفتد که حالا بخواهیم در قوه قضائیه به آن رسیدگی کنیم. از دیوانسالاری دولتی خلاص میشویم و اطلاعات میتواند رمزنگاری شود و حریم خصوصی به معنای واقعی کلمه، اتفاق بیفتد.»

رئیس مرکز نور، در انتهای سخنان خویش، ضمن تأکید بر ویژگی اعتمادسازی بلاکچین اظهار داشت: «من به انقلاب سوم زنجیره همتایان (بلاکچین)، خوشبین هستم و معتقدم فرصتهایی که برای کشور ما فراهم خواهد آورد، خیلی بیش از تهدیدات آن است. امیدوارم از فرصتهای block chain استفاده کنیم؛ چنانکه بانک مرکزی به کمک چهار بانک، اولین رمز ـ ارز ایرانی را حدود یک یا دو ماه پیش کلید زده است و ما هم إنشاءالله در این صحنه حضور جدی پیدا خواهیم کرد.»

گفتنی است که در پایان این مراسم، با حضور رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، معاون پژوهشی مرکز نور و دیگر اساتید و پژوهشگران علوم اسلامی و عموم علاقهمندان به محصولات نور، از نسخه دوم و جدید سه نرمافزار به نامهای: کتابخانه حکمت اسلامی (شامل 583 عنوان کتاب و رساله از آثار حکمای اسلامی)، دانشنامه اخلاق اسلامی (دربردارنده 445 عنوان کتاب در 765 جلد از منابع مهم در زمینه اخلاق) و کتابخانه تاریخ ایران اسلامی (مشتمل بر 282 عنوان کتاب در 402 جلد در زمینه تاریخ ایران دوره اسلامی) رونمایی شد.

اطلاعات تکميلي

  • تاریخ انتشار نسخه چاپی: دوشنبه, 27 خرداد 1398
  • صفحه در فصلنامه: صفحه 35
  • شماره فصلنامه: فصلنامه شماره 66
بازدید 31 بار
شما اينجا هستيد:خانه آرشیو فصلنامه شماره 66 گزارش مراسم رونمایی نسخه جدید نرم افزارهای کتابخانه حکمت اسلامی، تاریخ ایران اسلامی و دانشنامه اخلاق اسلامی